Chuyển đổi Hộ kinh doanh lên Doanh nghiệp và những điều cần biết

Theo quy định trước đây, hộ kinh doanh muốn chuyển đổi thành loại hình doanh nghiệp buộc phải thực hiện thủ tục giải thể hộ kinh doanh, và đồng thời thành lập doanh nghiệp chứ không thể trực tiếp chuyển đổi từ hộ kinh doanh thành doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo quy định tại Nghị định 108/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp có hiệu lực ngày 10/10/2018 quy định hộ kinh doanh có thể trực tiếp chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Cụ thể, hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đồi từ hộ kinh doanh bao gồm bản chính Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, bản sao hợp lệ Giấy chứng nhận đăng ký thuế và các giấy tờ quy định tại Điều 21, Điều 22 và Điều 23 Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp tương ứng với từng loại hình doanh nghiệp.

Trong thời gian 02 ngày làm việc kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Phòng đăng ký kinh doanh gửi bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và bản chính Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở để thực hiện chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh.

Công văn số 786/TCT-KK của Tổng Cục thuế về việc hướng dẫn chuyển hộ kinh doanh lên doanh nghiệp theo Nghị định 108/2018/NĐ-CP như sau:

– Doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh được cấp mới mã số doanh nghiệp theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, mã số thuế của hộ kinh doanh chấm dứt hiệu lực (bao gồm toàn bộ mã số thuế 10 số của hộ kinh doanh và các mã số thuế 13 số địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh trên toàn quốc); mã số thuế của hộ kinh doanh khi chấm dứt hiệu lực vẫn được tiếp tục sử dụng làm mã số thuế cá nhân của người đại diện hộ kinh doanh.

– Về hoàn thành nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh:

Hộ kinh doanh phải có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ thuế với cơ quan thuế trực tiếp quản lý. Trường hợp hộ kinh doanh không hoàn thành nghĩa vụ thuế thì doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật. Trường hợp công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần được thành lập trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh, chủ hộ kinh doanh (người đại diện hộ kinh doanh) phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các khoản nợ chưa thanh toán của hộ kinh doanh, trừ trường hợp có thỏa thuận khác theo quy định của pháp luật. 

Về xử lý hồ sơ đăng ký doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh nhận từ hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp của cơ quan đăng ký kinh doanh

– Khi nhận được giao dịch đăng ký doanh nghiệp (giao dịch 01) của Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (hệ thống ĐKDN) có thông tin của hộ kinh doanh chuyển thành doanh nghiệp: Hệ thống thông tin thuế kiểm tra thông tin đăng ký của doanh nghiệp, đồng thời, thực hiện đối chiếu thông tin của giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh trước khi chuyển thành doanh nghiệp, đối chiếu thông tin của giấy tờ chứng thực của cá nhân người đại diện hộ kinh doanh (chứng minh thư nhân dân, hoặc căn cước công dân, hoặc hộ chiếu) do hệ thống ĐKDN truyền sang với thông tin đăng ký thuế của hộ kinh doanh.

– Sau khi kiểm tra, hệ thống thông tin thuế trả kết quả cho hệ thống ĐKDN như sau:

+ Trường hợp thông tin đăng ký doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh đầy đủ và khớp đúng: hệ thống thông tin thuế trả thông tin về mã số doanh nghiệp và cơ quan thuế trực tiếp quản lý doanh nghiệp cho hệ thống ĐKDN.

+ Trường hợp thông tin đăng ký doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh không đầy đủ, không khớp đúng: hệ thống thông tin thuế trả kết quả không cấp mã số doanh nghiệp và thông báo lỗi cho hệ thống ĐKDN để cơ quan đăng ký kinh doanh thông báo cho doanh nghiệp hoàn chỉnh theo quy định. 

Về xử lý chấm dứt hiệu lực mã số thuế của hộ kinh doanh và chuyển nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh

– Sau khi nhận được giao dịch hoàn thành cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của Hệ thống ĐKKD truyền sang, Hệ thống thông tin thuế tự động cập nhật mã số thuế của hộ kinh doanh đã chuyển lên doanh nghiệp (bao gồm mã số thuế 10 số và các mã số thuế 13 số) về trạng thái 03 “Người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế” với lý do 21 “Chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp vừa và nhỏ”.

– Cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp cùng địa bàn (quận, huyện) và hộ kinh doanh thực hiện chấm dứt hiệu lực mã số thuế của hộ kinh doanh. Trường hợp cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp khác địa bàn (quận, huyện, tỉnh) thông báo cho cơ quan thuế quản lý hộ kinh doanh thực hiện (trường hợp khác cơ quan thuế quản lý) theo mẫu biểu đính kèm công văn này.

– Cơ quan thuế quản lý hộ kinh doanh có trách nhiệm rà soát, đối chiếu nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh, đôn đốc hộ kinh doanh hoàn thành nghĩa vụ thuế.

– Trường hợp chuyển nghĩa vụ thuế cho doanh nghiệp hoặc người đại diện hộ kinh doanh theo nội dung nêu tại điểm 1 công văn này thì cơ quan thuế quản lý hộ kinh doanh lập Thông báo chuyển nghĩa vụ thuế của NNT theo Quy trình quản lý khai thuế, nộp thuế và kế toán thuế và bàn giao cho cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp hoặc cơ quan thuế quản lý người đại diện hộ kinh doanh (nếu khác cơ quan thuế quản lý).

Theo đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của hộ kinh doanh theo quy định pháp luật (khoản 3 Điều 16 Luật số 04/2017/QH14 Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa).

Doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người và đáp ứng một trong hai tiêu chí: Tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ; Tổng doanh thu của năm nước liền kề không quá 300 tỷ.

Trường hợp doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh sẽ được hỗ trợ như sau:

Hỗ trợ tư vấn, hướng dẫn hồ sơ, thủ tục thành lập doanh nghiệp:

– Hộ kinh doanh đăng ký chuyển đổi thành doanh nghiệp được UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương giao đơn vị đầu mối tư vấn, hướng dẫn miễn phí về: Trình tự, thủ tục, hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp; Trình tự, thủ tục đăng ký chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện (nếu có);

– Hồ sơ để doanh nghiệp nhỏ và vừa được hưởng nội dung như trên bao gồm:

+ Bản sao Giấy đăng ký kinh doanh của hộ kinh doanh;

+ Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký mã số thuế;

+ Bản sao chứng từ nộp lệ phí môn bài, các loại thuế và khoản nộp ngân sách nhà nước khác (nếu có), tờ khai thuế trong thời hạn 01 năm trước khi chuyển đổi.

– Trình từ, thủ tục đăng ký tư vấn, hướng dẫn miễn phí:

+ Chủ hộ kinh doanh gửi 01 bộ hồ sơ quy định nêu trên tại đơn vị đầu mối được UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương giao tư vấn, hướng dẫn;

+ Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, đơn vị đầu mối có trách nhiệm tư vấn, hướng dẫn miễn phí các nội dung nêu trên.

(Điều 5 Nghị định 39/2018/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ).

Hỗ trợ đăng ký doanh nghiệp, công bố thông tin doanh nghiệp

Doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh đáp ứng điều kiện về hồ sơ quy định nêu trên thì được miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp lần đầu tại cơ quan đăng ký kinh doanh; miễn phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp lần đầu tại Cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp quốc gia.

(Điều 16 Nghị định 39/2018/NĐ-CP)

Hỗ trợ thẩm định, cấp phép kinh doanh lần đầu.

– Doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh được miễn phí thẩm định, lệ phí cấp phép phép kinh doanh lần đầu đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

– Doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh tiếp tục hoạt động sản xuất kinh doanh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện mà không thay đổi về quy mô thì cần có đơn gửi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền để được cấp lại giấy phép. Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm cấp lại giấy phép trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi nhận được đơn.

Hỗ trợ lệ phí môn bài

Doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh được miễn lệ phí môn bài trong thời hạn 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Hỗ trợ tư vấn, hướng dẫn thủ tục hành chính thuế và chế độ kế toán

Doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh được tư vấn hướng dẫn miễn phí về thủ tục hành chính thuế và chế độ kế toán trong thời hạn 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

(Điều 17, 18, 19 Nghị định 39/2018/NĐ-CP)

Mọi thắc mắc cần được giải đáp, vui lòng liên hệ AMI Consulting để được giải đáp.